Inleiding
Coronaire hartziekte
Wanneer een operatie?
Herstel
Slaagkans
Risico's
Meer informatie

Een coronaire bypassoperatie is een van de belangrijkste operatieve behandelingen bij hartaandoeningen. Door een bloedvat te transplanteren wordt een omleiding gemaakt langs een vernauwing in een kransslagader. De operatie wordt ook CABG ('coronary artery bypass grafting') genoemd.

Als de kransslagaderen die het hart van bloed en zuurstof voorzien, nauwer worden of zelfs volledig verstopt raken, kan het hart niet meer goed functioneren. Het hart kan blijvend beschadigd raken. Ook veroorzaakt het gebrek aan zuurstof in het hartspierweefsel typische pijnklachten - angina pectoris of 'hartkramp'.

Als medicijnen de pijn in de borst niet wegnemen, kan de cardioloog een operatie aanraden. Er wordt dan eerst een diagnostisch onderzoek, coronaire angiografie, uitgevoerd. Het angiogram laat zien waar de bloedvaten vernauwd zijn en hoe ernstig. Soms is verstopping van de kransslagader te verhelpen met een kleinere ingreep, coronaire angioplastiek ('dotteren'), in plaats van met de veel zwaardere en ingrijpende bypassoperatie.

Om bij het hart te komen maakt de chirurg een insnijding middenvoor in de borstkas en splijt hij het borstbeen in de lengterichting. Tijdens de hartoperatie worden de pompfunctie van het hart en de ademhalingsfunctie van de longen overgenomen door een hart-longmachine. Het hart wordt stilgelegd met een elektrische schok of met chemische stoffen.

Bij de ingreep wordt een omleiding gelegd langs de vernauwde gedeelten van de kransslagaderen, door een bloedvat te transplanteren tussen de grote lichaamsslagader, de aorta, en een gedeelte van de aangetaste slagader(en) voorbij de vernauwing. Voor deze omleiding wordt een ader uit het been gebruikt, of, zoals tegenwoordig vaker gebeurt, een stuk van een slagader aan de binnenzijde van de borstwand.

Als de omleiding is aangelegd, wordt de patiënt van de hart-longmachine gehaald en wordt het hart weer op gang gebracht.

Een enkele keer kan een bypassoperatie zelfs op een kloppend hart worden verricht. Een gedeelte van het hart wordt dan met een klem stilgezet, zodat de chirurgen veilig kunnen werken.

Na de operatie verblijft de patiënt meestal 24 uur op de intensive-careafdeling (IC). De meeste patiënten kunnen al een dag of twee na de operatie op een stoel naast het bed zitten en mogen na ongeveer een week naar huis.

Ongeveer 8 van de 10 patiënten die een bypassoperatie ondergaan, raken de pijn op de borst onmiddellijk en blijvend kwijt. De meeste andere patiënten hebben minder pijn dan vóór de operatie. In Nederland wordt jaarlijks bij ongeveer 12.500 mensen een coronaire bypassoperatie verricht, waarna zij weer meer energie hebben en normaal actief en gezond worden.

Een coronaire bypassoperatie is tegenwoordig een routineprocedure met uitstekende resultaten.

Al is het een routineprocedure, toch houdt een grote operatieve ingreep als deze altijd een bepaald risico in. Hoe groot die risico's zijn, hangt af van de gezondheidstoestand van de patiënt. Mogelijke risico's zijn onder meer een bloeding, een infectie, een beroerte, nierproblemen of een hartinfarct tijdens of na de operatie. Het risico op complicaties hangt over het algemeen af van iemands leeftijd, algehele gezondheidstoestand, eventuele andere aandoeningen, de hartfunctie en of hij/zij rookt of heeft gerookt. Bij spoedoperaties is het risico groter, maar door een vroege diagnose is een spoedoperatie te vermijden.

Informatie van de Hartstichting
www.hartstichting.nl

(Engels) Informatie van de National Library of Medicine (USA)
www.nlm.nih.gov