Button Menu Spreekuur
Button Menu medischabc
Button Menu lifestyle
Button Menu interactief
Syndroom van Duane
Pagina afdrukkenTell a friend

Inleiding
Oorzaak
Verschijnselen
Diagnose
Behandeling
Prognose
Meer informatie

Het syndroom van Duane is een aangeboren aandoening die ontstaat door een verkeerde zenuwvoorziening van een oogspiertje. Het heeft invloed op de oogbewegingen in het horizontale vlak en op de ooglidspleet. Het treft meestal één oog, maar kan ook aan beide ogen voorkomen.

Tijdens de eerste maanden van de zwangerschap worden de oogspiertjes en de hersenzenuwen van de baby aangelegd. Door een ontwikkelingsstoornis in de vroege fase van de zwangerschap kan het gebeuren dat een bepaalde hersenzenuw niet aangemaakt wordt.

Bij het syndroom van Duane is waarschijnlijk de zesde hersenzenuw slecht of niet ontwikkeld. Deze zenuw verzorgt normaal gesproken de oogspier (de musculus rectus lateralis) die het oog naar buiten (weg van de neus) draait. Bij het syndroom van Duane wordt dit spiertje door een andere zenuw verzorgd namelijk door de derde hersenzenuw. Normaal gesproken verzorgt deze zenuw alleen het spiertje (musculus rectus medialis) die het oog naar binnen draaien (naar de neus toe).

Het syndroom van Duane heeft bijgevolg twee aspecten:

  1. Door de slechte ontwikkeling van de zesde hersenzenuw werkt de oogspier die het oog naar buiten laat kijken niet goed. Derhalve zijn oogbewegingen in het horizontale vlak gestoord. Meestal is het naar buiten kijken onmogelijk (type 1), soms het naar binnen kijken (type2), soms allebei (type 3).
  2. Als gevolg van verkeerde verbindingen tussen de hersenzenuwen en de oogspieren, worden meerdere oogspieren tegelijk geactiveerd bij een poging om naar binnen te kijken. Wanneer meerdere oogspieren tegelijk aan het oog trekken wordt de gehele oogbol naar achter getrokken en verkleint de lidspleet bij naar binnen kijken. Soms schiet het oog ook naar onder of naar boven.

Het Duane syndroom kan eenzijdig en dubbelzijdig voorkomen.

Verschijnselen bij eenzijdig Duane syndroom
De patiënt zelf heeft zelden klachten. De omgeving merkt vaak wel dat er iets aan de hand is:

  1. Het oog kan niet goed naar buiten bewegen (weg van de neus), of niet goed naar binnen bewegen (naar de neus toe), of heeft moeite met bewegen in beide richtingen. Hierdoor ontstaat scheelzien bij opzij kijken.
  2. Bij naar binnen kijken (naar de neus toe) vernauwt de ooglidspleet en trekt het oog naar achter. Soms schiet het oog ook naar boven of onder bij deze oogbeweging.
  3. Soms wordt het hoofd spontaan lichtjes gedraaid (torticollis) om comfortabel te kijken. Ook wordt het hoofd wordt vaak meegedraaid om opzij te kijken.

Verschijnselen bij dubbelzijdig Duane syndroom
De klachten zijn dezelfde als bij een enkelzijdige vorm, maar doen zich voor aan beide ogen. De kans op scheelzien bij recht vooruit kijken is groter dan bij de éénzijdige vorm.

Om het syndroom van Duane vast te stellen is een onderzoek van de werking van de oogspieren nodig. Dit onderzoek, dat orthoptisch onderzoek genoemd wordt, kan door de oogarts uitgevoerd worden, maar wordt doorgaans door speciaal hiervoor opgeleide mensen gedaan (orthoptisten). De beweeglijkheid van de ogen wordt onderzocht en de mate van scheelzien wordt gemeten in verschillende blikrichtingen zowel bij dichtbij als veraf kijken. Ook de ooglidspleet wordt hierbij in de gaten gehouden. Bij het onderzoek wordt gevraagd een voorwerp of lampje te bekijken en met de ogen te volgen, zonder het hoofd mee te bewegen.

Meestal is geen behandeling nodig. Bij jonge kinderen wordt wel aangeraden de situatie te volgen tot de leeftijd van ongeveer zes jaar. Behandeling is alleen nodig indien de ogen scheel staan bij recht vooruit kijken (in verband met de kans op een lui oog), of indien er een scheve hoofdstand aanwezig is. Meestal is dan een heelkundige ingreep nodig ter hoogte van de oogspieren. De behandeling heeft niet tot doel de verkeerde zenuwvoorziening te corrigeren, doch enkel de oogstand en de hoofdstand te verbeteren. Naargelang het patroon van de aandoening worden dan één of meerdere oogspieren ter hoogte van één of beide ogen geopereerd.

Het syndroom van Duane kan samengaan met andere afwijkingen. Kinderen worden daarom vaak verder onderzocht dan alleen de ogen.

Informatie van het Nederlands Oogheelkundig Gezelschap
www.oogheelkunde.org

Informatie van het Oogcentrum Deventer
www.oogartsen.nl

Informatie van het Oogziekenhuis Rotterdam
www.oogziekenhuis.nl

Informatie van de Nederlandse Vereniging van Orthoptisten
www.orthoptisten.info


Bron: Medicinfo Copyright: MedicinfoDatum: 10/01/2008Disclaimer
geavanceerd zoeken

Zoeken

Ik wil zoeken naar: