Inleiding
Oorzaken
Verschijnselen
Diagnose
Behandeling
Meer informatie
Acanthosis nigricans is een zeldzame ziekte die wordt gekenmerkt wordt door donkere verkleuringen van de huid en een dikke, fluweelachtige huiduitslag in de oksels, nek en het gebied van de anus, geslachtsdelen en lies. Deze aandoening ontstaat vaak bij een donkere huidskleur en kan zowel bij kinderen als volwassenen voorkomen.
De precieze oorzaak van acanthosis nigricans is onbekend. De ziekte kan van ouders op kinderen worden overgedragen en kan een verband hebben met aandoeningen als overgewicht, kanker, bepaalde erfelijke stoornissen, hormonale afwijkingen of reacties op sommige geneesmiddelen. De huidveranderingen worden veroorzaakt door insuline, dit is een hormoon dat normaal gesproken het bloedsuikergehalte in het lichaam regelt. In geval van acanthosis nigricans tast insuline de huidcellen aan en zorgt ervoor dat deze cellen overactief worden waardoor de kenmerkende huidveranderingen optreden.
Acanthosis nigricans wordt gekenmerkt door donkere huidverkleuringen en een dikke, fluweelachtige huiduitslag in de oksels, nek en het gebied van anus, geslachtsdelen en lies. Tevens kan spraken zijn van een verdikte huid op de handpalm en voetzolen. De afwijkingen geven meestal geen klachten, al kan jeuk optreden. Daarnaast kunnen in het aangetaste gebied goedaardige huidgezwellen voorkomen. Soms veroorzaakt acanthosis nigricans tevens veranderingen van de ogen en nagels. Naast de verschijnselen van acanthosis nigricans zelf, zijn vaak ook verschijnselen van de onderliggende aandoeningen aanwezig.
De diagnose wordt gesteld op basis van de medische voorgeschiedenis, het verhaal van de patiënt en de verschijnselen. Tevens wordt een lichamelijk onderzoek verricht. Laboratoriumonderzoeken, zoals bloedonderzoek, celonderzoek, en een huidbiopsie kunnen daarnaast worden uitgevoerd om abnormale veranderingen van de huidcellen vast te stellen en eventuele onderliggende aandoeningen aan te tonen.
Voordat met behandeling wordt begonnen wordt eerst de exacte oorzaak van de aandoening vastgesteld en behandeld. Omdat acanthosis nigricans vaak samengaat met bepaalde aandoeningen, nemen de verschijnselen vaak af als deze goed worden behandeld. Het kan daarnaast nodig zijn om bepaalde zalven aan te brengen of bepaalde geneesmiddelen in te nemen . Als de huidaandoening niet verdwijnt, wordt soms een operatie of laserbehandeling uitgevoerd.
Meer informatie over geneesmiddelen kunt u vinden in de Geneesmiddelenatlas .
Informatie van huidartsen
www.huidziekten.nl
Algemene informatie
www.ncbi.nlm.nih.gov
Braverman, I. M. (2002), “Skin manifestations of internal malignancy“, Clin Geriatr Med”, vol. 18, no. 1, February, pp. 1-19,
www.ncbi.nlm.nih.gov
Hidalgo, G.L. (2002), “Dermatological complications of obesity”, Am J Clin Dermatol, vol. 3, no. 7, pp. 497-506.
www.ncbi.nlm.nih.gov
Gorisek, B., Krajnc, I., Rems, D. et al. (1997), "Malignant Acanthosis Nigricans and Tripe Palms In A Patient with Endometrial Adenocarcinoma--A Case Report and Review of Literature", Gynecol Oncol, vol. 65, no. 3, June, pp. 539-542.
www.ncbi.nlm.nih.gov
Hermanns-Le, T., Scheen, A. and Pierard, G. E. (2004), "Acanthosis Nigricans Associated With Insulin Resistance: Pathophysiology and Management", Am J Clin Dermatol, vol. 5, no. 3, pp. 199-203.
www.ncbi.nlm.nih.gov
Rogers, D. L. (1991), "Acanthosis Nigricans", Semin Dermatol, vol. 10, no. 3, September, pp. 160-163
www.ncbi.nlm.nih.gov
Scheinfeld, N. S. (2004), "Obesity and Dermatology", Clin Dermatol, vol. 22, no. 4, Jul-Aug, pp. 303-309.
www.ncbi.nlm.nih.gov
Stulberg, D. L., Clark, N. and Tovey, D. (2003), "Common Hyperpigmentation Disorders In Adults: Part II. Melanoma, Seborrheic Keratoses, Acanthosis Nigricans, Melasma, Diabetic Dermopathy, Tinea Versicolor, And Postinflammatory Hyperpigmentation", Am Fam Physician, vol. 68, no. 10, Nov 15, pp. 1963-1968.
www.ncbi.nlm.nih.gov
Torley, D, Bellus, G. A, Munro, C. S. (2002), “Genes, growth factors and acanthosis nigricans”, Br J Dermatol, vol. 147, no. 6, pp. 1096-1101.
www.ncbi.nlm.nih.gov
Weiss, P, O'Rourke, M. E. (2000), “Cutaneous paraneoplastic syndromes”, Clin J Oncol Nurs, vol. 4, no. 6, pp. 257-262.
Griffiths, W.A.D., Judge, M.R. and Leigh, I.M. (1998), Disorders of Keratinization, in: Champion, R.H., Burton, J.L., Burns, D.A. and Breathnach, S.N. (eds), Rook/Wilkinson/Ebling Textbook of Dermatology, 6th ed, vol. 2, Blackwell Science, Oxford. (Engels)
Houpt, K.R. and Cruz, P.D. Jr. (2003), Acanthosis Nigricans , in: Freedberg, I.M., Eisen, A.Z., Wolff, K., Austen, K.F., Goldsmith, L.A. and Katz, S.I. (eds), Fitzpatrick’s Dermatology in General Medicine, 6th ed, vol 2, McGraw Hill, New York. (Engels)
Marks, R. (2003), Roxburgh’s Common Skin Diseases, 17th ed, Arnold, London.
(Engels)
Odom, R.B., James, W.D. and Berger, T.G. (2000), Andrew’s Diseases of Skin, 9th ed, W.B. Saunders, Philadelphia. (Engels)
