Waar komt de angst vandaan?
Tips tegen angst bij kinderen:
Tips voor angstige mensen die wel durven:
Tips voor angstige mensen die niet durven:
Wat je zelf kunt doen om minder angstig te zijn
Wat u de tandarts kunt vragen om angstgevoelens te beperken
Verdoving en kalmering
Meer informatie

Angst voor de tandheelkundige behandeling komt heel veel voor. Zo’n 800.000 Nederlanders zijn zelfs zo bang voor de behandeling dat zij niet meer durven te gaan. Als mensen het tandartsbezoek uitstellen, kan het niet anders dan dat zij problemen krijgen aan tanden, kiezen en het tandvlees.
De oorzaken van deze angst kunnen heel verschillend zijn en zijn meestal terug te voeren naar de jeugd. In veel gevallen heeft men het nodige meegemaakt bij de (school)tandarts. In andere gevallen is de angst 'afgekeken' van de ouders of afkomstig van sterk overdreven griezelverhalen. De meeste mensen die tegen een tandartsbezoek opzien gaan gelukkig wel. De angst richt zich dan vaak op (het geluid van) de boor. Anderen zijn bang voor de pijn en denken voortdurend dat zenuw of tong doorboord gaat worden.

• Het is belangrijk te bedenken dat de tandheelkundige techniek de laatste jaren sterk is verbeterd. De spookverhalen uit de jeugd zijn allang verleden tijd. In principe kan tegenwoordig alles vrijwel pijnloos gebeuren.
• Wat ook de oorzaak van uw angst is, belangrijk is dat er een sfeer van wederzijds vertrouwen is tussen u en uw tandarts.
• Als u bang bent een behandeling te ondergaan, praat er dan over met uw tandarts. Hij is er dan op voorbereid en kan eventueel extra tijd voor u nemen.
• Laat u informeren over het soort behandeling dat u te wachten staat, over wat er gaat gebeuren en waarom. Overweeg of het voor u prettiger is met een spiegel mee te kijken tijdens de behandeling.
• Hebt u angst voor pijn? De tandarts kan u verdoven, vraag ernaar.
• Niemand vindt het prettig om machteloos in een tandartsenstoel te liggen. Spreek daarom met de tandarts een teken af, zoals het opsteken van uw hand, waarop de tandarts de behandeling kan onderbreken. Zo hebt u het gevoel dat u iets van de behandeling in eigen hand houdt.
• Som helpen ontspannings- of ademhalingsoefeningen. Afleiding kan ook goed helpen. Vraag eventueel om muziek, waarbij u zoveel mogelijk moeite doet er goed naar te luisteren. Naarmate uw aandacht voor de behandeling minder is, zal ook een eventueel vervelend gevoel minder zijn.
• Heeft uw tandarts geen begrip voor uw angst, schaamt u zich dan niet (desnoods) een andere tandarts te zoeken. Eén die uitleg geeft en begrip toont voor u en uw wensen. Dat helpt al heel veel.

• Als mensen het tandartsbezoek lang uitstellen, gaat het gebit zienderogen achteruit. Een slecht gebit doet uw zelfvertrouwen en uw sociale leven geen goed. Er komt een moment dat u er iets aan moet laten doen. Waar moet je dan beginnen?
• Vraag anderen naar de ervaringen met hun tandarts. Wie staat bekend als aardig, neemt de tijd om mensen gerust te stellen en gaat goed met kinderen om? Zo vindt u een aardige tandarts bij u in de omgeving.
• Maak een afspraak voor een controle van het gebit, maar spreek met de tandarts af dat er de eerste keer niets gedaan wordt. De eerste keer is om kennis te maken en te onderzoeken of het persoonlijk klikt.
• Zit de angst te diep? Neem dan uw huisarts in vertrouwen en laat u doorverwijzen naar een 'angsttandarts' of een centrum voor bijzondere tandheelkundige hulp. Er zijn in Nederland zo'n veertig tandartsen die zich in het behandelen van mensen met extreme angst hebben gespecialiseerd.
  
  Onderstaande tips worden door het Ivoren Kruis gegeven in de folder 'bang bij de tandarts'
  
  

• Zoek een tandarts die goed met bange patiënten kan omgaan: misschien kent iemand in uw omgeving een dergelijke tandarts, of anders uw huisarts of verzekeraar.
• Vertel de tandarts dat je angstig bent en wanneer dat is begonnen. De tandarts is bekend met dergelijke problemen en kan veel doen om u wat minder angstig te laten zijn.
• Als het niet klikt tussen u en de tandarts, spreek daar met uw tandarts over.
• Doe ademhalingsoefeningen of tel tot 500 als de angst u overvalt.
• Als u een ontspannend of kalmerend middel wilt nemen, bespreek dat dan met uw tandarts.

• Meer tijd voor je uittrekken dan gebruikelijk is.
• De eerste keer alleen maar kijken of een foto maken.
• Alles van te voren goed uitleggen, zodat u weet wat er gaat gebeuren.
• Alle instrumenten laten zien en uitleggen waarvoor ze gebruikt kunnen worden.
• Tijdens de behandeling precies vertellen wat hij gaat doen en hoe lang het nog duurt.
• U laten meekijken met een spiegeltje (of juist niet!).
• Stoppen met de behandeling zodra u uw hand opsteekt.
• Uw walkman laten meenemen met uw favoriete muziek.
• U iets laten vasthouden (favoriete knuffeldier, sjaal)
• Andere oplossingen aandragen waardoor uw angstgevoelens afnemen.

Als de tandarts iets moet doen wat pijnlijk kan zijn, zal hij in de meeste gevallen eerst voorstellen om te verdoven. De verdoving bestaat uit een klein prikje, waarna u meestal geen pijn meer voelt. Voelt u na de verdoving toch pijn, zeg dat dan meteen. De tandarts kan dan nog een beetje extra verdoven. Als de verdoving eenmaal werkt, voelt uw wang of lip vaak dik aan en hebt u het gevoel dat u moeilijker kunt praten en eten of drinken. Dit gevoel verdwijnt weer nadat de verdoving is uitgewerkt, meestal één of enkele uren na de behandeling. Door de zeer dunne en korte naalden van tegenwoordig en door eventuele toepassing van verdovingszalf (die voor de injectie op de verdovingsplaats kan worden aangebracht) en een voorzichtige manier van werken door de tandarts, hoeft een verdovingsinjectie in de meeste gevallen nauwelijks pijn meer te doen.

Sommige tandartsen werken met lachgas. Lachgas veroorzaakt een gevoel van ontspanning en neemt daardoor veel angstgevoel weg. Het lachgas wordt toegediend via een neuskapje. U moet dan dan ook goed door uw neus in- en uitademen. Lachgas mag overigens niet worden gebruikt in de eerste drie maanden van de zwangerschap en iemand mag pas een half uur na de behandeling weer deelnemen aan het verkeer. Als uw tandarts geen lachgas gebruikt, kunt uvragen of hij u wil doorverwijzen naar een tandarts die dat wel toepast.

De tandarts kan ook een kalmerend medicijn voorschrijven. Niet alleen merkt u veel minder van de behandeling; u herinnert zich er achteraf ook minder van. Sommige mensen blijven echter angstig, ook al gebruiken ze lachgas of een medicijn. In het geval van extreme angst voor de tandarts is er nog de mogelijkheid om u te laten behandelen onder narcose. U bent dan volledig 'weg' zodat u niks merkt van de behandeling. Dit kan plaatsvinden in ziekenhuizen, maar ook in sommige tandheelkundige klinieken. U hebt dan wel een verwijzing nodig van een tandarts.

http://www.ivorenkruis.nl hier vindt u uitgebreide informatie op tandheelkundig gebied en bijbehorende digitale folders
http://www.tandartsplein.nl : hier vind u uitgebreide informatie op tandheelkundig gebied en angst voor de tandarts
www.angstvoortandarts.nl: hier vindt u uitgebreide informatie over angst voor de tandarts en hoe u geholpen kunt worden