Inleiding
Oorzaak
Verschijnselen
Diagnose
Behandeling
Preventie
Meer informatie

Echinococcosis is een infectie die door de lintworm Echinococcus granulosus en E. multilocularis wordt veroorzaakt. Dit zijn de kleinste lintwormen die infecties bij de mens veroorzaken; ze hebben een levensduur van circa vijf maanden. De ziekte wordt overgebracht via schapen, geiten, kamelen, paarden, varkens of honden.

Mensen krijgen deze infectie door de eieren van de parasiet met hun voedsel op te nemen, door met honden om te gaan, of door besmet water te drinken. De parasieteneieren worden overgebracht door onvoldoende hygiëne en door verontreiniging van de omgeving met de ontlasting van hondachtigen die met de lintworm zijn geïnfecteerd. Zodra de eieren zich in de darm bevinden, komen ze uit en vormen zogenoemde oncosferen. Dit is één van de ontwikkelingsstadia van de lintworm. Deze oncosferen dringen door de bekleding van de darm heen en komen in de bloedcirculatie terecht. Daarna ontwikkelen ze zich tot cysten (blaasjes), voornamelijk in de lever. Ze kunnen echter ook in andere organen van het lichaam voorkomen, zoals de hersenen, het hart, de longen en de beenderen.

De ernst van de ziekte bij de mens is afhankelijk van de plaats van de cyste. Als zich symptomen voordoen, ontstaan deze meestal doordat een cyste in een afgesloten ruimte groeit. Als de lever is geïnfecteerd, leidt dit tot buikpijn Als de longen zijn aangedaan, ontstaan de volgende verschijnselen: pijn op de borst; hoesten; ophoesten van bloed en kortademigheid.

Als bacteriën in de cyste binnenkomen, ontstaan abcessen (ingekapselde pusophopingen) binnen de cyste. In de hersenen worden de cysten groter en veroorzaken verhoogde druk in de hersenen en verschijnselen die op epilepsie lijken. Cysten in de nieren leiden tot afwisselende pijn en bloed in de urine. Cysten in de milt veroorzaken een doffe pijn en uitpuilende ribben.

Vermoed wordt dat sprake is van deze infectie wanneer de patiënt in een gebied heeft verbleven waar deze aandoening vaak voorkomt en wanneer hij contact heeft gehad met honden. De diagnose van deze infectie wordt gesteld met behulp van beeldvormingsonderzoek zoals echografie, CT-scan en MRI-scan. Serologisch onderzoek, waarbij antistoffen in het bloed of andere lichaamsvloeistoffen worden onderzocht, speelt ook een rol bij de diagnose. Wanneer fragmenten van cysten in het slijm uit de mond of in de urine worden aangetroffen, vormt dit eveneens een bevestiging van de infectie.

Als zich een cyste heeft gevormd moet de gehele cyste chirurgisch worden verwijderd. In de tijd rond de operatie dient de patiënt ook anthelmintica (geneesmiddelen tegen wormen) voorgeschreven te krijgen. Cysten die niet chirurgisch kunnen worden verwijderd, dienen met deze geneesmiddelen te worden behandeld. Bekend is dat de cysten kleiner worden door behandeling met deze geneesmiddelen en dat de infectie in sommige gevallen zelfs geneest.

Methoden voor preventie zijn gericht op het tegengaan van infecties met de volwassen parasiet bij honden. Ook infecties met ontwikkelingsstadia van de worm bij schapen en varkens dienen te worden tegengegaan. Honden weghouden van dieren die voor de slacht zijn bestemd en het afmaken van zwerfhonden zijn enkele maatregelen waardoor de infectie bij de mens kan worden voorkomen. Voorlichting over de wijze van overbrenging, over het gevaar van contact met honden en over het belang van persoonlijke hygiëne zijn eveneens belangrijk bij de preventie van deze infectie.

Informatie over erchinococcosis
en.wikipedia.org/wiki/Echinococcosis
www.dpd.cdc.gov