Wat moet je doen als je zelf een verontrustend knobbeltje of raar plekje hebt gevonden in of op je borsten? En wat staat je te wachten als je naar de dokter gaat?
Als je iets ziet of voelt dat er eerder niet was, neem dan contact op met je huisarts. Maak je niet meteen enorme zorgen, meestal zijn afwijkingen aan de borsten onschuldig of goedaardig. Je huisarts zal je borsten en lymfeklieren in je oksels zorgvuldig onderzoeken. Wanneer je arts niet met zekerheid kan zeggen of de afwijking onschuldig is, zal hij of zij je verwijzen naar een ziekenhuis voor nader onderzoek. Als het ziekenhuis een speciale mammapoli heeft, dit is een polikliniek die gespecialiseerd is in borstafwijkingen, word je daarheen verwezen.
Mogelijke aanvullende onderzoeken bij afwijkingen in de borst zijn een mammagrafie, echografie, punctie, biopsie en diagnostische operatie.
Een mammografie is een röntgenfoto van de borsten. Hierop kunnen afwijkingen in de borsten worden
gezien. Deze afwijkingen hoeven echter lang niet altijd kwaadaardig te zijn. Als de afwijking op de foto wel verdacht is voor kanker, dan wordt altijd aanvullend onderzoek gedaan.
Ook bij het bevolkingsonderzoek naar borstkanker wordt een mammografie gemaakt. Alle vrouwen in Nederland tussen de vijftig en vijfenzeventig jaar krijgen hiervoor elke twee jaar een uitnodiging. Als op de mammografie afwijkingen worden gezien, kun je ook worden verwezen voor nader onderzoek
Een mammografie is een röntgenfoto van de borsten. Hierop kunnen afwijkingen in de borsten worden
gezien. Deze afwijkingen hoeven echter lang niet altijd kwaadaardig te zijn. Als de afwijking op de foto wel verdacht is voor kanker, dan wordt altijd aanvullend onderzoek gedaan.
Ook bij het bevolkingsonderzoek naar borstkanker wordt een mammografie gemaakt. Alle vrouwen in Nederland tussen de vijftig en vijfenzeventig jaar krijgen hiervoor elke twee jaar een uitnodiging. Als op de mammografie afwijkingen worden gezien, kun je ook worden verwezen voor nader onderzoek.
Voor een echografie wordt gebruik gemaakt van geluidsgolven met hoge frequenties, die via een kleine scanner ofwel transducer in het lichaam worden gestuurd. Deze transducer wordt over de huid bewogen, nadat eerst wat gel is aangebracht om de geluidsgolven goed te geleiden. Het door de transducer uitgezonden geluid, wordt door het lichaam teruggezonden en deze echo wordt door een computer omgezet in beelden op een scherm. Een echografie is pijnloos en ongevaarlijk.
Op een echo is te zien of sprake is van gezwellen die kwaadaardig kunnen zijn of van cystes, dit zijn holten gevuld met vocht.
De diagnose borstkanker kan met zekerheid worden gesteld wanneer cellen of weefsel van de borst worden onderzocht. Zo kan worden bekeken uit wat voor cellen de afwijking bestaat.
Een punctie bestaat uit het opzuigen van cellen via een dunne holle naald. Bij een biopsie wordt via een dikkere holle naald weefsels weggehaald. Deze onderzoeken kunnen gebeuren onder plaatselijke verdoving. Soms wordt gebruik gemaakt van een echo, om goed te bepalen waar de afwijking zit.
Vervolgens beoordeelt de patholoog onder de microscoop of de cellen of het weefsel kwaadaardig zijn. Als dit niet goed te bepalen is, kan het nodig zijn om de afwijking met een operatie te verwijderen.
Een diagnostische operatie wordt uitgevoerd als andere onderzoeken niet kunnen aantonen of het om een kwaadaardige afwijking gaat. Hierbij wordt de afwijking door de chirurg weggehaald en nader onderzocht. Dan wordt pas duidelijk of je borstkanker hebt of niet en wat er verder moet gebeuren. Deze operatie is dus nog geen behandeling.
Je hebt gehoord dat de afwijking in je borst kwaadaardig is, je hebt dus borstkanker. Je wereld staat op z’n kop en niets lijkt meer zeker. Je wilt waarschijnlijk zo snel mogelijk beginnen met de behandeling. Heel begrijpelijk, maar eerst is het van belang om erachter te komen wat voor soort borstkanker je hebt, hoe groot het gezwel precies is en of er uitzaaiingen in de lymfeklieren of ergens anders in het lichaam zijn. Hiervoor kan het nodig zijn om nog wat onderzoeken te doen, zoals een MRI-scan of echografie van de lever. Als alle gegevens bekend zijn, zal een behandelplan worden gemaakt dat is toegespitst op jouw specifieke situatie.
Medische onderzoeken en zeker die naar kanker kunnen een hoop spanning, angst en onzekerheid met zich meebrengen. Je hebt misschien een ziekte die dodelijk kan zijn. Bovendien duurt het meestal even voor alle uitslagen van de onderzoeken bekend zijn en je weet welk stadium borstkanker je hebt.
Het is misschien een idee om de spanning wat draaglijker te maken door iemand die je vertrouwt mee te nemen naar de onderzoeken en gesprekken met de arts. Behalve voor afleiding zorgen kan deze persoon ook vragen stellen aan de arts. Twee horen altijd meer dan één. Daarnaast kan het zijn dat je door de schok van slecht nieuws of de blijdschap door goed nieuws niet goed meer hoort wat de arts verder nog te zeggen heeft. Natuurlijk kun je bij vragen achteraf ook altijd je arts bellen of nog een afspraak maken.
De wetenschap dat je borstkanker hebt kan je helemaal uit balans brengen. Op alle gebieden van je leven heeft de ziekte invloed. Gelukkig zijn er verschillende vormen van steun in deze moeilijke tijd, variërend van professionele hulp tot een goed gesprek met lotgenoten. Ook kan het helpen een dagboek bij te houden. Het is maar waar jij je het beste bij voelt. Praten of schrijven over dat je borstkanker hebt en wat dit voor je betekent kan namelijk al een behandeling op zich zijn.
Informatie van KWF Kankerbestrijding
http://www.kwfkankerbestrijding.nl
Informatie van Borstkanker Vereniging Nederland
http://www.borstkanker.nl
Informatie van het Nederlands Huisartsen Genootschap
http://nhg.artsennet.nl/kenniscentrum