Inleiding
Samenstelling
Mijn persoonlijkheid
Kennis
Meer informatie
Persoonlijkheid is een lastig te omschrijven begrip, waar veel verschillende definities voor worden gebruikt. Persoonlijkheid kan worden opgevat als de karakteristieke manier waarop iemand denkt, voelt, handelt, omgaat met zichzelf en de wereld tegemoet treedt. In de meeste definities wordt persoonlijkheid dan ook aangegeven als ‘datgene wat elk mens uniek maakt’.
U zou uw persoonlijkheid kunnen vergelijken met een volgehangen kapstok. De basis, de kapstok zelf, bestaat uit uw karakter en temperament. Het karakter omvat alle aangeboren eigenschappen; u kunt deze bijna niet veranderen. Het temperament bepaalt hoe actief u bent en hoe intens u reageert op de dingen om u heen. Ook uw temperament kunt u niet veranderen.
Alle dingen die aan de kapstok hangen, zijn de eigenschappen en gewoonten die u tijdens uw leven heeft ontwikkeld. Ze zijn ontstaan door interacties met uw omgeving. U kunt deze eigenschappen en gewoonten afleren en doorbreken, maar dat is uitermate lastig en tijdrovend.
Al met al kunt u uw volgehangen kapstok, oftewel persoonlijkheid, dus bijna niet veranderen. Maar dat hoeft ook niet, want alle persoonlijkheden zijn evenveel waard. De maatschappij kan alleen functioneren wanneer deze bestaat uit mensen met verschillende persoonlijkheden.
De vraag ‘Wat is mijn persoonlijkheid?’ klinkt eenvoudig, maar is lastig te beantwoorden. Vanuit de behoefte om persoonlijkheden te kunnen herkennen en indelen, zijn al veel modellen ontwikkeld. Deze zijn gebaseerd op eigenschappen en gedrag waarin mensen van elkaar kunnen verschillen. Ze kunnen zowel in de werkomgeving als in de persoonlijke situatie worden toegepast en helpen deze lastige vraag te beantwoorden. Zo leert u uzelf beter kennen.
Veelgebruikte modellen zijn het Enneagram, de Big Five en het model van Myers-Briggs.
Enneagram
Het Enneagram is een persoonlijkheidsmodel waarin negen persoonlijkheden worden onderscheiden en hun onderlinge relaties worden aangegeven. Elk type is gelijkwaardig; er is geen type dat beter of slechter is dan een ander type. In de tekst over het Enneagram kunt u hier meer over lezen.
Big Five
Dit model, dat veel wordt gebruikt, beschrijft vijf kenmerken van uw persoonlijkheid. Deze factoren zijn in eerste instantie in het Engels benoemd als Extraversion, Agreeableness, Conscientiousness, Emotional Stability en Openness to Experience en Intelligence. Er zijn verschillende Nederlandse vertalingen van deze termen. De meest gebruikte zijn extraversie, meegaandheid, zorgvuldigheid, emotionele stabiliteit en openheid voor nieuwe ervaringen en ideeën . Met het persoonlijkheidsmodel van de Big Five wordt onderzocht in welke mate u deze vijf kenmerken bezit. Bij extraversie bijvoorbeeld, kunt u ingedeeld worden in drie groepen: extravert, introvert of ertussenin. Geen van deze groepen is beter dan de andere. De test wordt meestal gebruikt om te beoordelen of u geschikt bent voor een bepaalde functie. Iedere functie vraagt immers andere kwaliteiten.
Als u meteen aan de slag wilt met het Big Five persoonlijkheidsmodel, bekijk dan deze Persoonlijkheidstest .
Myers-Briggs
In het persoonlijkheidsmodel van Myers-Briggs wordt de persoonlijkheid vastgesteld aan de hand van vier gedragsvoorkeuren. Het model is vooral bedoeld om relaties tussen mensen te onderzoeken. Om te beoordelen welk type u bent, gaat u op vier gebieden na hoe u bij voorkeur handelt. In de tabel ziet u deze vier gebieden met de keuzemogelijkheden.
|
Waar richt u zich op, waar krijgt u energie van?
|
de buitenwereld (E)
|
uw innerlijk leven (I)
|
|
Hoe neemt u informatie waar?
|
feitelijk (S)
|
intuïtief (N)
|
|
Hoe neemt u beslissingen?
|
met verstand (T)
|
op gevoel (F)
|
|
Wat vindt u belangrijk in uw leven?
|
zekerheid (J)
|
flexibiliteit (P)
|
Wanneer u bijvoorbeeld introvert bent, vooral feitelijke informatie waarneemt, beslissingen neemt op gevoel en graag zekerheid wilt in uw leven, bent u een ISTJ persoonlijkheid. Er kunnen op deze manier zestien persoonlijkheden gevormd worden.
Op internet kunt u uitgebreide beschrijvingen vinden van de verschillende persoonlijkheidstypen. Ook kunt u er informatie vinden over relaties tussen verschillende persoonlijkheden.
Als u uw eigen persoonlijkheid kent, is het meestal gemakkelijker om uzelf te accepteren. Introverte personen voelen zich bijvoorbeeld vaak ondergeschikt aan extraverte personen. Ze veroordelen zichzelf omdat ze gesloten en niet-spontaan zijn en forceren zich om dit toch te zijn. Ze ontkennen daarmee hun persoonlijkheid. Als deze mensen leren dat introvert zijn een deel is van hun persoonlijkheid, dat ze dit nauwelijks kunnen veranderen en dat het geen slechte eigenschap is, kunnen ze het accepteren. Ze leren de positieve kanten ervan kennen en kunnen deze optimaal benutten.
Het levert ook veel voordelen op wanneer mensen die veel met elkaar te maken hebben, zoals familieleden of collega’s, elkaars persoonlijkheid kennen. Men begrijpt elkaars reacties beter, er ontstaan minder miscommunicaties en conflicten en de relatie of samenwerking krijgt meer diepgang.
tekst Zelfbeeld
tekst Talent
tekst Kernkwaliteiten
tekst Drijfveren
tekst Vaardigheden & Competenties
tekst Gedrag
Informatie over de Big Five
http://nl.wikipedia.org/wiki/Big_Five (persoonlijkheidsdimensies)
Informatie over het model van Myers-Briggs (Engels)
www.personalitypage.com/html/high-level.html
